Medeelel

Аянга удганы өдрийн тэмдэглэлээс /1-р хэсэг/

Хэвлэх PDF
(5 үнэлгээтэй, дундаж 5.00 / 5)

Бичсэн: Аянга удган | 2012 оны 1 сарын 31


IMG_4376...Үлгэр үнэн болж, үлгэрийн баатрууд амилан, би өөрөө үлгэрт гол баатар болсон өнөө цагийнхан үнэмшихээргүй, итгэхээргүй хачин жигтэй явдлууд ар араасаа цуварсаар өнөөдрийг хүрчихлээ. Хэрэв багш минь байгаагүй бол, төрсөн хүү болон үеэл дүү охин бөө болон энэ үлгэр нэг жилийн өмнөөс эхлээгүй бол, анхны зээ охин Анунгоо минь алтан амиа алдан байж биднийг сэрээгээгүй бол өдийд би алдарт Шар хаданд өөрийгөө үнэхээр галзуурчихсан юм байна гэж бодоод л эдгэчих санаатай эмээ уугаад, тариагаа тариулаад л томоотой байж эсвэл үнэхээр галзуурчихсан торон дотор үсчээд байж байх байсан биз.
Гэвч Монголд маань маш олон бөө удгад төрж, төрсөөр байгаа, төрөх ч болох энэ цаг үед тэдний л нэгэн адил угаа авсан би түүхээ заавал бичиж үлдээх даалгавар аван 35 үсгээ ар өвөрт нь хэлхэж хэвтэх юм гэж хэн санах билээ. Номыг тусгай толгойтой эрдэмтэн мэргэд л зохиож бид түүнийг нь уншдаг гэдэгт итгэдэг би  өөрт тохиосон энэ хэдэн жилийн үйл явдлыг тоймлон хүргэх шалтгаан нь даанч зугтах аргагүйгээр хэлээ унжуулан бууж өгсөн миний амьдралын хувь заяа билээ.
Итгэнэ үү байна уу, шоолно уу, доромжилно уу та нарын эрх ч заавал энэ тухай түмэнд мэдэгдэн өөрийн амар амгалан, тайван амьдрал, төрсөн биеэ золиослон Тэнгэрт тангараг өргөн тушаасан тэр өдрөөс хойш түүхээ бичин үлдээх нэг даалгавраа биелүүлж байгаа минь энэ билээ.  Энэ түүх нь өчүүхэн улаач миний хувийн богино хэдхэн сарын түүх ч гэсэн  шинэ ирэн зуунд морилж ирж байгаа Тэнгэрийн хүсэл, түүний үе үеийн улаачдын амьдруулсан ,өнгөрүүлсэн бодит түүх болно. Мөн ИХ ЭЗЭН ЧИНГИС ХААНы эргэн Хөх Монголдоо заларч хэлсэн үг, хийсэн ажлуудын товч түүх, яг одоо энэ цагт амилаад байгаа бодит бумбын эриний эхлэл, газар дэлхийн хүмүүсээс шалтгаалан амьдрах уу, эс амьдрах уу нь үргэлжлэх дэлхий ертөнцийн амьдралын утга учрын нэгээхэн цаг хугацааны бодит болсон явдал болохыг ойлгоно уу! Энэ бол үлгэрийн далай биш үнэн явдал.
2011 оны 3 сарын 24нөөс л би өдөр өдөрт нь хагас дутуу өдрийн тэмдэглэлээ амжуулж бичих болтлоо яагаад байгаагаа ч сайн ойлгохгүй ихэд л будилж явлаа. Хоногийн 24 цаг ч хүрэлцэхгүй их ажил ундарч хоол, нойроо хассан би ядаргаанд орон хагас өдөр хэвтэж байж л энэ түүх гэгчийг бичих ямар хэрэгтэйг хүлээн зөвшөөрсөн юм. Гэсэн ч надад их ажил байнаа. Яаж бичиж дуусч, яаж хэвлэн, яаж хүмүүст хүргэх вэ, ямар их шүүмжлэл, хардлага сэрдлэг ирж, хөөрхий намайг алах гэж дайрах болоо гэх мэт ургуулан бодоход үнэхээр хэцүү байгаа ч үнэн юм үнэнээрээ сайхан. Үнэн ялдаг хойно үүрэг хүлээсэн Тэнгэрийн улаач шүүдээ яая гэхэв гээд бичиж эхэллээ. Яг одоогоор надад итгэх хүн ч алга, туслах хүн ч алга, таних хүн ч алга. Гэвч ганц дайчин  ганцаардахгүй ээ. Газар дээр ганцаараа ч, галав ертөнц миний талд байгаа болохоор би хэнгэрэгээ ч авч, үзгээ ч авсан учир минь энээ.
Гэхдээ Та минь ээ, би огт зохиолч биш, бас тийм дадлага туршлага үгүй. Ерийн нэгэн учраас найруулгын алдаа малдаа, үсгийн алдаа малдааг нь өөрсдөө засаад уншаарай. Шинэ бичгийн дүрэм гараад их л өөр бичдэг болсон гэсэн. Би чинь аль амбасан 80 оны амьтан болно. Тэнгэрийн зарлиг биелүүлэх улаач гэдэг нэг үгээр тушаал авсан цэрэг гэсэн үг. Чадваргүй байлаа ч Заа л гээд түүхээ, болсон бүхэнг бичиж байна.
Хий үзэгдлүүдийн тухай анх сонсож, орооцолдож эхэлсэн түүхийн эхлэл
2005 оны зун. Миний өсгөсөн балчир дүү минь аль хэдийн өсч том болон миний гэрт гадаахи хамаг л ажилд тусладаг болжээ. Би жаргах цаг иржээ. Жаргаж ч байлаа.Нэг удаа тэр: “Эгчээ миний найзын нэг танил далдыг мэддэг лаг хүн гэнээ. Тэрүүгээр би ном сонин уншуулмаар байна” гээд л бид хоёр бэлдэх юмсыг бэлдэн гэртээ залав. Манайд их л сайхан ааштай, сайхан сэтгэлтэй, нүдэнд дулаахан Энхээ  удган айлчлан ирснээс л энэ түүх эхэлсэн юм.
Тэр “анайх саяхан бөө залаа юу?” Үгүй ээ. “Лам авчраа юу?” Үгүй ээ.  “Тэгвэл танайх их л том юмны даалтанд байдаг айл бололтой. Миний зүрх өвдөөд бие салганаад нэг хэсэг эвгүй боллоо” гээд л номоо уншиж байснаа. “Танай хүү чинь хэрэгтэй байна” дууд гэлээ. Манай нөхөр Христчин бөгөөд элдэв лам хуврага, бөө удганд дургүй учраас хүүгээ аваад явчихсан байв. Би утасдан цагийн дараа тэр хоёр ирэн нөхөр нөгөө өрөө рүү орон хүү өрөөнд гүйж орж ирлээ. Тэгээд тав, арван минут бололгүй татаад унаад өгөв. Энхээ эгч юм уншин илж, бид сандран гүйлдэж байтал сэргэлээ. Хүү маань хэлэхдээ: “Маш их гүнзгий хар ангалруу унаж байтал нэг хүчтэй гар намайг татаж авчирсан” гэж сэргээд хэлэв.
Тэр өдөр Энхээ удган: “Хүү болон намайг сахиустай юм байна, бөө болох ёстой” гэж анх удаа хэлэн бид мэл гайхав. Юун бөө, манайд лам ч байдаггүй тийм удам судар ч үгүй гэлээ. Гэтэл “Аав чинь буруу оршуулагдаж одоо хүртэл хөөрч чадахгүй байна гэнэ. Дахин оршуулах хэрэгтэй” гээд хэд хоногийн дараа бэлтгэл хийгээд уулзан дахин оршуулах ёслол хийсэн билээ. Бид бөөг огт ойлгоогүй ч гэсэн үнэхээр миний аав 20 жил газар хэвтсэн хэвээр байвал яанаа гэж сандарч, сэтгэл зовсондоо тэр ёслолыг хийсэн юм. Дахин оршуулчихаад ирэхэд аав маань тэр удганы биед ирэн бидэнд : Их баярлалаа. Аав нь Атаа таван тэнгэртээ гараад их сайхан боллоо. Охин минь чи хүүхэд гаргах хэрэгтэй. Уг нь ихэр байх ёстой ч нас чинь явж бие чинь дийлэхгүй байх, нөгөө ихрийг нь нэг дүүд чинь өгнө” гэхэд би мэл гайхаж хүүхэд гаргах дуртай байнаа гэхдээ маш хэцүү байна. Байрандаа багтахгүй бид арай гэж л байгаа. Их бэлтгэл хэрэгтэй гэхэд “Бүх юмаа шинэ ирэх хүүхэд өөрөө бэлдчихнээ санаа зоволтгүй” гэж хэлсэн.
Түүнээс хойш удалгүй хоёр сарын дараа би жирэмсэн болж, гурван сарын дараанаас л ажил ундран бид бүгд их ажиллан,  мөнгө олонээжийнхээ авч өгсөн газарт байшин барьж эхэлсэн. Тэр мөнгөөрөө хашаагаа барин, байшингийнхаа суурийг тавиад зээл аван байраа барьж дуусган одоо тэндээ амьдардаг болсон нь яахын аргагүй үнэн юмдаа. Би дөнгөж жирэмсэн болуут л түүний нэр миний тархинд шивнэгдэн нэрлэгдсэн ч Монголчууд шинэ төрөх хүүхдэд нэр өгдөггүй заншилтай тул гэрийнхэн минь эсэргүүцэн, нэрийг нь ч шүүмжилж байсан ч тэр нэрний эзэн хүү мэндлэн эрүүл энх өссөн юм.

www.chinggis-udgan.blogspot.com

Нийт сэтгэгдэл (11)

RSS
1. mongolchuudaa ser
Bee udgad olnooroo teren ender deed ongoduud zalrch baigaa ni mongol oron delhii eej uneheer muhardald orj ayuliin haranga deldfeed baigaagaas yum shuu gedgiig mongolchuud oilgoosoi
Бичсэн: dulaan | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 202.170.85.x
2. ...
ene chine urgeljlel baigaa yumuu Chinesiin ongodtoi uulzaad yarisan zahisan yum baiga yumuu yu gej helsen baih bol gej bodoj unshsan yum
jiriin hunii amidral bna
amidrald chine sain saihaniig husie
Бичсэн: fg | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 85.182.32.xxx
3. Bayar baxarxal mini
Tani bichseng unshix bolgondoo ooriin erxgui nulims mini goojood bdag . EZEN BOGD XAANaa ergen morilson ene saixan tsag ued torsondoo xani ijil mini oodosxon chinee nilx urs mini xurtel oilgood xizgaargui bayar bayasal tordog shuu Bidnii setgel zurxendee xusen xuleej bsan XAAN DEEDES mini ene aygaa ix Erind Xuchirxeg Mongol ulsaa zob chigluulexeer xogjliin zob garts ruu xotloxoor, ur xuuxdiin mini xoich ireeduig batalgaatai bolgoxoor, EX saixan Mongol orondoo ezen ni TA NAR shuu gedgiig uxaaruulaxaar GEGEERCH sexeexeer irsend gunee talarxaj yabdag bilee Saixan tsag ued Mongol xun bolj torsondoo bayarlaj yabnaaa

Бичсэн: Mongolsaran | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 182.160.3.xxx
4. Amjilt husie.
Chingis haanii bichsen zarligiig unshsan chn itgehees uur arga alga. Amjilt husie.
Бичсэн: Fan Mongolism | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 203.212.29.xxx
5. Өвөг дээдсээсээ суралцая, сэрцгээе, гэгээрцгээе, боловсорцгооё, эх орон, дэлхий ээжээ аварцгааяа
Монгол эрчүүддээ хандсан Өвгөдийн уриалга

Уриа дор нэгддэг
Утаан дор сарнидаг
Уухайн дор цугладаг
Уулс бүрхэж хурдаг
Хар сүлдэндээ мөргөдөг
Хас тэнгэртээ сөгддөг
Хамаг Монголдоо зүтгэдэг
Хаан эздийн эрэлхэг баатруудаа!
Сэлэмний ир чинь зэврээгүй бол
Нумын хөвч чинь тасраагүй бол
Илд бамбай чинь цуураагүй бол
Эх дэлхий тань цөмрөөгүй бол

Мөнх тэнгэрийн хүчинд сөгдөөд
Монгол түмний заяаг шүтээд
Хөх толбот үрсээн хамгаалж
ХҮН түмний удмыг залгуулая

Онгод тэнгэрүүд хүчээ өгөхөөр
Олон мянгаараа хуран цуглаад
Оршихуйн төлөөх үнэн тулаанд
Олон эрчүүдээ уриалан дуудлаа

Жигд зүсэлсэн морьдоон унаж
Жирийн баатрын зүстэй байж
Эр хүний андгайг давтаж
Эгэлгүй хүчийг хураан цуглуулая

Энэ цагийн эрчлээсээс гарч
Их Монгол улсаан сэргээж
Энэгүй сүр хүчийг олж
Их Суу Залийн ивээлд багтаж

Сүрдээн өргөж
Сүлдээн тахиж
Галаан сахиж
Гаднаан жагсаж

Монгол эрсийн суу ухааныг
Дэлхийд харуулах цаг болж
Морьтон ардын сүр хүчийг
Дахин мэдрүүлэх үе иржээ

Энэ үеийн тулаанд бид
Эрэлхэг зоригтой тулахдаа
Эрдэм хэтийдсэн эрсийг
Эхний эгнээнд жагсаана.

Халуун амь сүлдийг
Хан тэнгэрүүд хамгаална
Хамаг суу ухаанаар
Хамтарч тэд тэмцэнэ.

Шударга үнэнчийг шилж
Шуналт этгээдүүдийг илрүүлж
Хаан эзний тааллаар
Хамаг олноор шийтгүүлнэ.

Ганхсан төрийг бөхөлж
Ган шиг эрчүүдээр мануулна.
Хурсан ус шиг дайсныг
Хуу хаман хөөнө.

Хуйвалдсан булхайг цохиж
Хуурамч дүртнийг сүлж
Харийн хорыг шүүж
Хатан ухааныг сэргээнэ.

Мунхарсан түмнийг сэргээж
Мухар сүсгийг гэгээрүүлнэ
Монгол төрөө цэвэрлэж
Мөнхөрөх алдраа дуурсгана.

Өөр хоорондоо эвтэй байж
Өстөн дайсныг эрэмгий дарж
Өсөх багачуулаа эрдэмтэй өсгөж
Өвгөд дээдсээ эрэмбэтэй хүндэлж

Уухай түрлэгээр хөгжиж
Улс Монголоо хөгжүүлж
Нар Сар Галаан шүтэж
Наран Хасаа сүлдэлж

Өндөр дээд Бурхан Халдунд
Өглөө болгон дээжээн өргөж
Өнгөрсөн бүх гутамшиг алдааг
Өршөөл эрэн өчиж наминчилна

Буурал дээдсийн онгод амарч
Бумбын орондоо тайван заларна.
Эргэх хорвоогийн өнгө жигдэрч
Энх цагийн ЭРИН эхэлнээ.

Мөнх хөх тэнгэрт
Мөнгөн саран мэлтэрнэ
Мөнхөд асах гал дүрэлзэнэ.
Мөнх орших наран гийнэ.

Уухай Уухай Уухай
Үнэн үргэлж ялдаг юм
Уухай Уухай Уухай
Монгол Үндэстэн ялна.
Бүү эргэлз. Бат итгэ.
Мөнх тэнгэрийн хүчин дор Монгол үндэстэн мандах болтуухай!

С.Батаа 2012 он
http://www.mongolchuudaa.com/-с хуулж тавив
Бичсэн: эба | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 202.126.91.xxx
6. ...
Serj negent seheersenees hoish Setgel hoyorgui zutgenem bi Gerelt urguund negdsenees hoish Gegeerliin zamd shamdmui bi... udganii blogiig unshij bgaagui ch ene medeelliig anh unshij ehelj bui nuhudduu helehed ene bol negen huvi hunii amidral bish yum shuu tevcheerteigeer tsaash ni unshaarai.8 zuunii tertee Ih Mongol ulsiig baiguulsan ezen Haan maani ene zambtivd buun urs bidniigee serj, seheeruulsen aildvaruudaa ailtgasan baigaa ni udganii blogoos gadna nom bolon garsan bn lee. Udganii blogiig unshigch...
Бичсэн: Sersen mongol | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 202.180.218.xxx
7. Эзэн би Эргэн ирлээ айлдварын хэсгээс
......Хүчирхэг байснаа мартаад
Хүний бүхнийг илүүд үзнэ
Өөдтэй бүхнээ өнгөөр солиод
Өөрийн бүхэнг өшиглөж хаяна
Өчигдөр байгаагүй мэт
Өнөөдөр л байх мэт
Маргааш ирэхгүй мэт
Марган цэцэрхэгч их болжээ
Бичсэн: Дуулин | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 203.91.112.xx
8. Эзэн би Эргэн ирлээ айлдварын хэсгээс
.........Сүнсээ худалдан саваа дүүргэгчид
Сүүдрээ арилжин сүг захиалагчид
Голомтоо тонон гараа бузарлагсад
Газраа ухан авсаа ирэгчид
Баасаар дүүрсэн гүзээгээ
Буян хэмээн эндүүрэгчид

Май л гэвэл аваад байх
Өгий л гэвэл үнсээд байх
Хормойгоон тосон хохимойгоо өгөгч
Хэзээ хаанаас юу хайрлах бол гэж
Амаа ангайн алхайн хэвтэгчид
Гараа тосон гансарч суугчид
Ядуу гэж өөрийгөө өмөөрч
Ядарсан гэж зальхай загнагч
Хэн нь ч бай та нар
Хийсэн үйлийнхээ хариуг
Хэлүүлж байж ухаарах юун.
Хөх монголын үрс минь
Сэр сэр сэр
Тэнгэрээс заяатайгаа сана
Эрлэгээс томилгоотойгоо мэд
Сэр сэр сэр
Хөх толбот үрс минь
Бичсэн: Дуулин | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 203.91.112.xx
9. bayrlalaa
itgej bnaa
Бичсэн: gaihaltai | 2012 оны 01 сарын 31 | IP: 124.158.76.xx
10. Olon olon hun unshij oilgoj medeed Mongol orno avrahad hun bur oroltsoosoi
HUnii bichsen zuil ter huniig yamriig ni iltgedeg bol,tuunees unen mon, hudal huurmagiig oilgoj olj harj boldog bol ene hunii bichsen zuiliig unshaad zurh setgel mini itgesen.Yagaad ch yum ene busarmag tsag ue busarmag uil yavdal togsoh tsag ni hezee ireh yum bol...Uhen uhtelee ene tsagiig uzehgui bol yanaa gej bodoh ue baisan bolohoor itgesen ch baij boloh yum....Gehdee Mongolchuud zugeer heleed oilgohgui zaaval ch gui yamar neg er busiin dald ertontsiin zuiltei holbootoi MOngolchuudiin olon olon jileer baharhaj shutej irsen yamar negen zuil garch baij/gaihamshig/ ene tsag ueiig oorchilj chadah baih gej munhag bi ooriin uhaandaa bodoj baisan bilee....Ter zuil negent garch irjee...Eh ornoo avch yahah ene uils odoogiin zaluuchuud ta narin gart bii shuu.End hunii blogiig unshaad gerlen biye biey erchimjuuleed arhi dars muu muuhai buhnees hol yavahad ehnii shatand garch baigaa yum.Tegeed uhaant hun ta unshaad ooriin oyun uhaandaa negiig bodno biz ee MOngol oron mini uurd mandan badrag.Hoh MOngolin urs olon olon boltugai Tengeretseg Suu Ih Ezen Bogd mini bidniigee orshoon soyorhoj hairla!!!! Udgan tani olmii bat orshih boltugai!!!
Бичсэн: Tsetsen | 2012 оны 02 сарын 01 | IP: 112.214.196.xxx
11. uyanga egchid bayrllaa
ovog deedes bidniig harj bn mongoliin sur huchiig haruulah cag irjee gedgiig oilgoj bn ene bugdiig unshaad tegheer zaluusaa bid ehnii eeljind arhi tamhinaas hol baij eruul boloh heregtei baih ternii daraa eruul setgeh busdiig daguulah bolomj garna.yagaad engej bn geheer zaluus bar saunaar dandaa zaluus bn haramsaj bn bid chin delhiin ezen baih estoi shuudee zaluusaa naiz nohroo arhinaas hol bailgii tegsen cagt bid jargaltai amidarnaa amjilt zaluusaa hoh tolbotnuud minee
Бичсэн: batmongol | 2012 оны 02 сарын 06 | IP: 85.161.189.xxx

Сэтгэгдэл бичих

жижигрүүл | томруул

busy
Нийтлэгч: Аянга удган
wstowing
wilmetteauto
lifestream